Dissipels van Jesus, saam in diens van God se nuwe wêreld

Dissipels van Jesus, saam in diens van God se nuwe wêreld

Lees preke

31 Maart 2019 Dr Tinus van Zyl Klassieke Diens

Lees preke

31 Maart 2019

Gesamentlike diens

Tema: Wie is kinders van die Vader?

Teks: Lukas 15:1-3, 11-32

Votum:           Romeine 5:6-8

6 Toe ons nog magteloos was, het Christus immers reeds op die bestemde tyd vir goddeloses gesterwe. 7 'n Mens gee tog nie sommer jou lewe prys nie, selfs nie vir 'n regverdige nie. Ja tog, vir 'n goeie mens sal iemand miskien nog die moed hê om te sterwe. 8 Maar God bewys sy liefde vir ons juis hierin dat Christus vir ons gesterf het toe ons nog sondaars was. Amen

Seëngroet:     Genade en vrede vir julle van God ons Vader en die Here Jesus Christus deur die werking van die Heilige Gees.

Lied 245:1-3   Ek wat vergifnis, Heer, ontvang het

Lees Verhaal van Verore Seun uit Kinderbybel

Lied 510:1-4   Genade onbeskryflik groot

Kersritueel:    Bid vir iemand wat ongelowig of van ‘n ander geloof is. Vra dat God se liefde en genade aan hulle geopenbaar sal word.

Bid ook vir geloofsgebaseerde geweld wêreldwyd

– Mense wat vervolg word vir hulle geloof

– mense wat in Moskees, tempels en kerke aangeval word

– gewone mense, kindertjies, wat die slagoffers is van oorloë tussen groepe met verskillende geloofsoortuigings

Bid dat God se vrede en versoening sal seëvier, dat liefde haat sal oorwin.

Lied 159:1-3   God is hier teenwoordig (sit)

Skriflesing:    Lukas 15:1-3, 11-32

Heilige Gees

Somtyds voel dit vir my asof die Heilige Gees deur ‘n sameloop van omstandighede self ‘n preek skryf, sonder dat ek veel hoef te doen.

Maandagoggend

Maandagoggend sien ek op die voorblad van Die Burger die herrie oor ‘n dominee van Kaapstad wat gesê het dat Moslems is ook kinders van God die Vader.

Maandagaand

Maandagaand lees ek ‘n fantastiese brief wat iemand op Facebook geplaas het, wat daaroor handel dat ons – Christene – veel wyer en dieper moet nadink oor wie kinders van God is en vir wie almal God ‘n Vader is en wil wees.

Dinsdagoggend

En Dinsdagoggend maak ek die Leesrooster oop om te kyk wat die teks vir hierdie Sondag is en ek sien dit is die gelykenis van Verlore Seun.

Betaal?

Wel, ek weet nie of die kerkraad my moet betaal vir hierdie preek nie, want die Heilige Gees het dit dalk te maklik gemaak.

Opskrif van Lukas 15

Die oorspronklike hoofstukke van die Bybel het geen opskrifte of titels nie, maar ek wil waag om te sê dat as Lukas ‘n opskrif kon gee vir die 15de hoofstuk van sy evangelie, dan sou die opskrif gewees het: Moenie sulke suurknolle wees nie!

Fariseërs en skrifgeleerdes

Want Lukas 15 begin met die Fariseërs en die skrifgeleerdes wat aanmekaar buite staan, terwyl Jesus in huise eet en drink saam met sondaars en tollenaars. Die Fariseërs en skrifgeleerdes voel ongelukkig daaroor dat Jesus partytjie hou en feesvier saam met hierdie mense. ‘n Mens kan eintlik hulle jaloesie aanvoel.

Jaloesie

Ons almal het dit al beleef – daardie gevoel van verwerping as jy nie na ‘n partytjie genooi is nie. Of nog erger, as jy per ongeluk op ‘n partyjie afkom, en jy sien jou beste vriend daar in die middel van die partytjie, omring deur ander mense van wie jy nie eintlik baie hou nie. 

Hou nie van Jesus nie?

Ek het altyd gedink die Fariseërs en die skrifgeleerdes het nie van Jesus gehou nie. Maar Lukas 15 skets ‘n ander prentjie. Lukas 15 skets die prentjie van Fariseërs en skrifgeleerdes wat eintlik baie graag by Jesus wil wees, wat graag na Jesus wil luister en by Hom wil leer, wat eintlik baie graag saam met Hom wil eet en drink.

Ongemaklik

Maar hulle voel ongemaklik en uitgesluit, want die sondaars en tollenaars het die gewoonte om na Jesus te kom luister. En Jesus het die gewoonte om saam met hierdie sondaars te eet en te drink, partytjie te hou en feeste vier – sondige mense met wie die godsdientiges niks te doene wil hê nie.

Eindig met uitnodiging

En dan eindig Lukas 15, aan die einde van die gelykenis van die Verlore Seun, met ‘n uitnodiging – ‘n uitnodiging wat die Vader aan die oudste seun maak om aan te sluit by die feesvieringe, om nie met sy neus teen die glas te staan vol jaloesie nie, maar om in te kom in die huis en saam met sy broer en sy Vader fees te vier.

Oop einde

En doelbewus eindig die gelykenis van die Verlore Seun met ‘n oop einde – ons weet nie of die oudste seun toe ingegaan het of buite gebly het nie. Hoekom so ‘n oop einde? Want so nooi Jesus die Fariseërs en die skrifgeleerdes, en ook vir ons vanoggend uit: Gaan julle buite bly? Of gaan julle inkom?

Komaan!

Jy kan eintlik hoor hoe sê Jesus aan die einde van gelykenis: “Ag komaan! Moenie sulke suurknolle wees nie! Kom in! Kom eet en drink saam! Kom geniet die partytjie! Kom vier fees en wees bly saam met ons!”

Verstom oor “Christene”

Ek is die afgelope tyd verstom oor mense wat hulleself Christene noem, vir wie dit verskriklik belangrik is dat iemand anders – iemand wat hulle as ‘n sondaar of ‘n ongelowige beskou – nie op enige manier ingesluit of omarm kan word deur ander Christene nie.

Raak nie aan eie lyf nie

En dan raak dit nie eers aan hulle eie lyf nie. Hulle is diep ontsteld want daar anderkant op ‘n ander dorp in ‘n ander gemeente is daar ‘n dominee wat gay is. Of hulle is diep gegrief want daar ander kant in ‘n ander stad het ‘n ander gemeente gebid vir Moslems wat aan die anderkant van die wêreld is en hulle kinders van God genoem.

Passie om uit te sluit

Dit is verbysterend hoeveel passie, oorgawe, geesdrif, moeite en tyd sogenaamde Christene insit net om seker te maak dat ander mense van wie hulle nie hou nie – al ken hulle hulle glad nie; mense wat hulle nog nooit ontmoet het nie – op geen manier geassosieer mag word met enige iets Christelik nie. Ek vind dit totaal vreemd, onverstaanbaar en om die waarheid te sê, onChristelik.

Dieselfde passie om in te sluit

Ek wonder hoe sou die kerk van Jesus vandag gelyk het as Christene dieselfde hoeveelheid passie, oorgawe, geesdrif, moeite en tyd ingesit het om na sondaars en ongelowiges toe uit te reik en hulle in te sluit en hulle te omarm – soos Jesus gedoen het.

Niel Steyn

Dit laat my dink aan ‘n kollega, Niel Steyn, wat in beheer is van Echo huis in Tabe view. Echo Youth is ‘n organisasie wat jongmense saam in huise laat woon om mekaar te ondersteun en te mentor, veral dan ook vir jeug wat geen heenkome of gemeenskap van hul eie het nie.

Moslems uit Kongo

Niel vertel vir my dat daar eendag vier Moslems uit die Kongo by hom opdaag. Hulle soek verblyf, maar elke Christenorganisasie het hulle weggewys, omdat hulle Moslems is. Niel sê toe dat hulle kan kom bly in die huis.

Bybelstudie

Elke week hou die lede van die huis saam Bybelstudie en elkeen kry ‘n beurt om dit aan te bied. Niel het vir hulle gesê dat hulle nie hoef deel te neem aan die Bybelstudie nie, maar hulle wou graag.

Konfrontasie

Na ‘n paar weke konfronteer hulle vir Niel: Hoekom kry hulle nie ‘n beurt om die Bybelstudie aan te bied nie? Niel sê toe hulle kan ook ‘n beurt kry.

Johannes 8

En die eerste keer wat een van die Moslems die Bybelstudie lei, lees hy uit Johannes 8 – die verhaal van die vrou wat op owerspel betrap is, vir wie die Fariseërs met klippe wou doodgooi, totdat Jesus sê dat die een wat geen sonde het nie, die eerste klip kan gooi.

En hierdie jong Moslem uit die Kongo vertel vir sy huismaats dat Jesus vir ons leer om nie mekaar te veroordeel nie.

Lydenstyd – Romeine 5

Ons is in Lydenstyd. Ons is op pad na Paasfees, waar ons die kruisiging en opstanding van Jesus vier. Een van die ander Leesroostertekste, saam met Lukas 15, vir hierdie vierde Sondag in Lydenstyd, is Romeine 5, wat ek aan die begin van ons diens gelees het.

Goddeloos, vyande, sondaars

Romeine 5 is eintlik skokkend. Dit sê dat Christus vir ons gesterf het, toe ons nog goddeloos was, toe ons nog God se vyande was, staan daar. Romeine 5 sê dat God was VIR ons, toe ons nog TEEN God was. God het genade aan ons bewys, toe ons sondaars was.

Verlore Seun

En dit is wat die gelykenis van die Verlore Seun in Lukas 15 ook sê. Lukas 15 sê dat al het die Verlore Seun sy kindskap prysgegee, gee God nie sy Vaderskap prys nie. Al draai die Verlore Seun sy rug op die Vader, draai die Vader nie sy rug op die Verlore Seun nie.

Skandalig

Vir ons as moderne mense is dit moeilik om aan te voel hoe skokkend hierdie gelykenis van Jesus regtig was. In die kultuur van die tyd – as ‘n seun vir sy pa vra vir sy erfporsie, dan sê hy in effek vir sy pa: Jy is dood vir my. Ek wil nooit weer enige iets met jou te doen hê nie. Ek haat jou.

Ten spyte van alles

Maar ten spyte van dit, ten spyte van die seun se blatante rebellie teen sy pa, sy onverantwoordelike verkwisting van sy hele erfporsie met ‘n losbandige lewe, ten spyte van dit alles, laat die Vader nie sy kind begaan nie.

Die Vader bly ‘n Vader

Die Vader bly lief vir sy kind. Die Vader bly glo dat Hy weer sy kind sal vind. Die Vader bly hoop dat sy Seun weer huis toe sal kom en sal lewe.

Heeltemal anders as ons

Die Vader is heeltemal anders as ons mense. Die Vader tree nie op soos wat ons verwag nie. Die Vader in die verhaal tree eintlik skandelik op. As die Seun terugkeer en die Vader na hom toe hardloop – dit was ‘n vernederende ding om te doen, wat geen pa in daardie tyd sou doen nie.

Neem kind in huis

En ook die feit dat die pa die seun terugneem in sy huis, as sy kind – dit is heeltemal verkeerd en skandalig. Hierdie seun het hom dood verklaar. Hierdie seun het reeds sy erfporsie weggegooi.

Gaan teen die norme

Eintlik moes die pa hom laat doodmaak. Of, as die pa baie genadig was, sou hy dalk sy lewe kon spaar en hom as ‘n slaaf aanhou. Maar nee, die pa gaan heel teen die aanvaarde norme en standaarde van die kultuur in en neem die kind terug as ‘n kind in sy huis.

Wie is kinders van Gid?

Wie is kinders van God die Vader? Net goeie mense? Net gelowige mense? Net Christene?

Matteus 5

In Matteus 5 sê Jesus wat ons moet doen as ons graag kinders van God die Vader wil wees. Matteus 5:43 “Julle het gehoor dat daar gesê is: ‘Jou naaste moet jy liefhê en jou vyand moet jy haat.’ 44 Maar Ek sê vir julle: Julle moet julle vyande liefhê, en julle moet bid vir dié wat vir julle vervolg, 45 sodat julle kinders kan wees van julle Vader in die hemel. Hy laat immers sy son opkom oor slegtes en goeies, en Hy laat reën oor dié wat reg doen en oor dié wat verkeerd doen. ... 48 “Wees julle dan volmaak soos julle hemelse Vader volmaak is.”

Apostoliese Geloofsbelydenis

Die eerste reëltjie van die Apostoliese Geloofsbelydenis sê: “Ek glo in God die Vader, die Almagtige, die Skepper van die hemel en die aarde.” Daarmee bely ons dat God, die Vader, nie net ons Vader is nie, maar die Vader van die hele skepping, wat die son laat opkom oor slegtes en goeies, en laat reën oor dié wat reg doen en oor dié wat verkeerd doen.

Dinke verkeerd oor geloof

Ek vermoed dat baie Christene verkeerd dink oor wat dit beteken om in hierdie God, hierdie Vader te glo, wat dit beteken om te bely: Ek glo in God die Vader, Ek glo in Jesus Christus, ek glo in die Heilige Gees.

Geloof vermag niks

Ek vermoed dat baie Christene dink dat ons iets regkry met ons geloof, dat ons iets vermag met ons geloofsbelydenis. Asof geloof ‘n prestasie is, asof geloof ‘n goeie daad is, asof geloof die manier is waarop ons van onsself kinders van God máák.

Geloof is ontdekking en aanvaarding

Terwyl die teenoorgestelde waar is. Geloof is juis om te ontdek, om te aanvaar, om te erken en te bely dat jy ‘n kind van God die Vader is, sonder dat jy enige iets gedoen het om dit te verdien. God se onverdiende liefde en genade gaan altyd ons keuses en dade – ons geloof – vooraf. Geloof is juis om te bely dat alles genade is. Geloof is om te bely dat ons uit suiwer genade kinders van God die Vader is.

Verwerping van God se liefde

Maar watter verskriklike verwerping van God se liefde en genade sal dit wees, as ons onsself begin verbeel dat God se onverdiende liefde en genade geld vir ons, maar geld nie vir ons naaste nie. Hoe dwaas, hoe ondankbaar sal ons wees as ons sou dink dat God uit onverdiende liefde en genade VIR ons is, maar dat God nie ook VIR ons naaste is nie.

Definieer “ons”

Dit was die probleem met die Fariseërs en skrifgeleerdes. Hulle wou heeltyd definieer wie deel van “ons” mag wees – as ons sê dat God VIR ons is. Hulle wou nie aanvaar dat God ook VIR die sondaars en tollenaars is nie, dat God ook ‘n Vader vir hulle wil wees nie.

Sluit hulleself uit

En sodoende het die Fariseërs en skrifgeleerdes hulleself uitgesluit uit die feesviering van God se onverdiende liefde en genade, omdat hulle nie saam met Jesus wou aansit by ‘n tafel, waar daar ook sondaars en tollenaars aansit nie.

Chocolat

In die film Chocolat verwoord ‘n priester in ‘n klein dorpie die Fariseërs se fout uitstekend: “I think we can't go around measuring our goodness by what we don't do – by what we deny ourselves, what we resist and who we exclude. I think we've got to measure goodness by what we embrace, what we create and who we include.”

Jesus koppel vergifnis en vergewe

Jesus het keer op keer in sy bediening God se genade vir ons, gekoppel aan ons genade vir ons naaste.

Koning en amptenaar

In Matteus 18, as die dissipels vra hoeveel keer hulle moet vergewe, vertel Jesus die verhaal van die Koning wat ‘n ampetenaar se miljoene rande skuld afgeskryf het, maar die amptenaar wou nie eers ‘n paar rand se skuld van sy medeamptenaar afskryf nie.

Dan laat die Koning daardie ondankbare amptenaar martel, en dan eindig Jesus met ‘n skrikwekkende waarskuwing: “So sal my Vader wat in die hemel is, ook met julle maak as julle nie elkeen sy broer van harte vergewe nie.”

Ons Vader-gebed

Selfs in die Ons Vader-gebed, leer Jesus sy dissipels om te bid: Vergewe ons skulde, soos ons ook ons skuldenaars vergewe. En dan voeg Jesus nog by dat ás ons nie ander vergewe nie, sal die Vader ook nie vir ons vergewe nie.

Skrikwekkende prentjie van die Vader

Jesus skets soms ‘n prentjie van God die Vader, wat glad nie so liefdevol en genadig lyk nie. Maar telkens is dit om die godsdienstiges te waarsku dat hulle nie God die Vader se liefde en genade vir hulleself kan toeëien, maar dit dan nie gun vir hulle naaste nie.

Speel met vuur

Wie dit doen, wie God se liefde en genade vir hulleself wil hou, en dit dan as ‘n wapen wil gebruik téén ander, speel met vuur, want God laat nie toe dat sy liefde en genade misbruik word as wapens van veroordeling en haat nie.

As ons wil bid ...

As ons wil bid: “Ons Vader wat in die hemel is,” dan moet ons aanvaar dat daardie “ons” die mense insluit van wie ons nie hou nie. As ons wil bid: “vergewe ons sonde,” dan moet ons ook dié vergewe wat teen ons sondig.

Verloor as jy dit hou, raak meer as jy dit deel

God se liefde en genade word verbeur as ons dit vir onsself probeer hou. Dit glip deur ons vingers as ons daaraan vasklou. Maar God se liefde en genade word meer, soos ons dit deel met ons naaste. Dit vermeerder soos die broodjies en die vissies, as ons dit weggee.

Komga

My pa se bediening het begin op Komga, tussen die Ciskei en die Transkei. Op ‘n dag het hy saam met ‘n paar boere en die evangelis, ‘n Xhosa man, êrens heen gery. Toe hulle by die bestemming aankom, vra my pa vir die evangelis of hy net eers ‘n gebed sal doen. Die evangelis het isiXhosa gebid, wat die boere baie goed verstaan het.

Belydenis

Eers heelwat later het een van die boere ‘n belydenis aan my pa gemaak. Hy het gesê hy het daardie dag vir die eerste keer werklikwaar besef dat wanneer daardie Xhosa man bid, dat hy praat met MY God. Vir die eerste keer het hy werklikwaar begryp dat dieselfde God wat sy Vader is, ook die Vader is van daardie Xhosa man.

Die Vader van ons naaste

Miskien sal ons eers waarlik besef Wie God is, hoe liefdevol, hoe genadig ons Vader is, as ons ontdek dat ons Vader, ook die Vader van ons naaste is. Miskien sal ons eers werklik besef dat ons kinders van God is, as ons ontdek dat die mense wat ons gedink het ons vyande is, eintlik ons broers en susters is, skepsels van God. Amen.

Lied 334:1-4   “God is Liefde!” juig ons harte

Nagmaalformulier

Vader, dankie dat U al ons Vader was, toe ons nog u vyande was. Dankie Vader!

Vader, dankie dat U reeds vír ons was, toe ons nog téén U was. Dankie Vader!

Vader, dankie dat U ons steeds as U kinders beskou het, toe ons ons rug op U gedraai het. Dankie Vader!

Jesus, U het ons kom soek, toe ons weggedwaal het. Jesus, U is ons Herder!

Jesus, U het ons gevind, toe ons verlore was. Jesus, U is ons Here!

Jesus, U het vir ons gesterf, toe ons sondaars was. Jesus, U is ons Lewe!

Heilige Gees, help ons om te glo vir hulle wat nie in u goedheid glo nie. Kom Heilige Gees!

Heilige Gees, help ons om lief te wees vir hulle wat ons haat. Kom Heilige Gees!

Heilige Gees, help ons om te bly hoop vir hulle wat alle hoop opgegee het. Kom Heilige Gees!

Ons Vader-gebed

Ons Vader wat in die hemel is,

laat u Naam geheilig word, laat u koninkryk kom, laat u wil geskied,

soos in die hemel, so ook op die aarde.

Gee ons vandag ons daaglikse brood;

en vergeef ons ons oortredings soos ons ook dié vergewe wat teen ons oortree;

En laat ons nie in versoeking kom nie, maar verlos ons van die bose.

Aan U behoort die koninkryk en die krag en die heerlikheid

tot in ewigheid.

Amen.

Sondebelydenis

As u gemeente en namens die wêreld bely ons saam ons sonde:

Genadige God, ons het teen U gesondig in denke, woorde en dade

deur dit wat ons gedoen het en wat ons ongedaan gelaat het.

Ons het U nie met ons hele hart liefgehad nie.

Ons het nie ons naaste soos onsself liefgehad nie.                                    

Ontferm U oor ons en vergewe ons, vernuwe ons en lei ons,

sodat ons ons mag verheug in u wil en u weg kan volg tot die eer van u Naam.

Voorganger:    Lam van God wat die sonde van die wêreld wegneem,

Gemeente:     wees ons genadig.

Voorganger:    Lam van God wat die sonde van die wêreld wegneem,

Gemeente:     ontferm U oor ons

Voorganger:    Lam van God wat die sonde van die wêreld wegneem,

Gemeente:     gee ons vrede.

Uitdeel van tekens

Instelling van die tekens

God nooi ons uit om aan te sit by die feesmaal!

Brood:  Die brood wat ons breek is die gemeenskap met die liggaam van ons Here Jesus Christus. Neem dit, eet dit, dink daaraan en glo dat sy liggaam gebreek is tot ‘n volkome versoening vir al ons sonde.  

Beker:   Die beker van danksegging is die gemeenskap met die bloed van ons Here Jesus Christus. Neem dit, drink dit, dink daaraan en glo dat sy liggaam gebreek is om vir ons die nuwe lewe in Christus te skenk.

Spaanse geloofsbelydenis

Gemeente:     Ons glo in God die Almagtige,

Voorganger:    Skepper van die hemel en aarde;
Skepper van alle nasies en kerke;
Skepper van alle tale en rasse.

Gemeente:     Ons glo in Jesus Christus, sy Seun, ons Heer,

Voorganger:    God wat vlees geword het as ‘n mens vir die mensdom,
God wat vlees geword het in tyd vir alle tye,
God wat vlees geword het in een kultuur vir alle kulture,
God wat vlees geword het in liefde en genade vir die hele skepping.

Gemeente:     Ons glo in die Heilige Gees

Voorganger:    deur wie God in Jesus Christus sy teenwoordigheid bekend maak in ons mense en in ons kulture,
deur wie God, die Skepper van alles wat bestaan, aan ons die krag gee om nuwe skepsels te word,
wie se oneindige gawes ons een liggaam maak: die Liggaam van Christus.

Gemeente:     Ons glo in die Kerk

Voorganger:    wat universeel is omdat dit die teken van God se heerskappy is,
wie se getrouheid in al sy skakerings getoon word,
waar al die kleure saam net een landskap teken,
en alle tonge dieselfde lof besing.

Gemeente:     Ons glo in die Heerskappy van God – die dag van die groot Fiesta

Voorganger:    Wanneer al die kleure van die skepping ‘n harmonieuse reënboog sal vorm,

wanneer alle mense sal deelneem aan ‘n vreugdevolle feesmaal,
wanneer alle tonge van die heelal dieselfde lied sal sing.

Gemeente:     En omdat ons glo, verbind ons ons

om te glo vir hulle wat nie glo nie,
om lief te hê vir hulle wat nie liefhet nie,
om te droom vir hulle wat nie droom nie,
tot die dag wanneer hoop ‘n werklikheid word.

AMEN

 

Terug